Serdecznie zapraszamy Państwa na wirtualną wycieczkę autorstwa Radosława Sobika:
kliknij w obrazek poniżej i przenieś się do zabytkowego wnetrza Haczowskiego Kościoła.

panorama 360

Panorama 360o


Zabytkowy kościółek; po lewej: E.Parysz - czerwiec 2016, po prawej: D.Kaszuba - czerwiec 2009

Najcenniejszym zabytkiem Haczowa jest stary drewniany, gotycki kościół zbudowany w schyłkowych latach XIV w. Jest to - jak pisał Piotr Łopatkiewicz - nie tylko największy, ale i najcenniejszy kościół drewniany w Europie, wykonany w konstrukcji zrębowej w systemie więżbowo- zaskrzynieniowym. Unikatowy charakter tego zabytku potęgowany jest przez polichromię figuralną z 1494 roku. Jest ona najstarszą spośród znanych, monumentalną dekoracją malarską kościoła drewnianego.

Ten najstarszy zrębowy kościół katolicki w skali światowej znajduje się w miejscu, gdzie odkryto w 1957 r. pochówki datowane na przełom XIV i XV wieku. Potwierdzają one tutaj średniowieczne istnienie kościoła. Do połowy lat pięćdziesiątych, uważano, że drewniany kościół haczowski pochodzi z XVII wieku. Twierdzono,że został zbudowany przez Zygmunta III Wazę w latach 1624-29 i oddany pod opiekę arcybractwu kapłańskiemu w Krośnie. Poprzednia świątynia miała być spalona przez Tatarów w 1624 roku.

Dopiero latem 1955r. Jerzy i Stanisław Gadomscy odkryli na ścianach świątyni fragmenty malowideł datowane na rok 1494. W ten sposób obalili legendę o spaleniu kościoła w XVII w. i jego odbudowie.

Pierwotnie kościół ten był budowlą bezwieżową, orientowany, konstrukcji zrębowej z podwaliną na kamiennej podmurówce. Okazała i co do wysokiego dachu mało proporcjonalna wieża - dzwonnica powstała dopiero w XVII wieku. Wówczas także dodano prawdopodobnie obiegające świątynię podcienia (soboty). W 1784 roku wzniesiono kaplicę Matki Bożej, w której umieszczono słynącą łaskami figurę Matki Bożej Bolesnej (gotycką Pietę).

Figura pochodzi z ok. 1400 r. zawiera w sobie wątki ikonografi pasyjnej, ma wysokość 70 cm. Przedstawia Matkę Bożą Bolesną trzymającą na kolanach martwe ciało Pana Jezusa. Wykonana jest z drewna lipowego, polichromowana techniką temperowa na podkładzie kredowym.

Jak głosi miejscowa tradycja cudowna figura Matki Bożej Bolesnej "przyszła wodą" Wisłoka. Zatrzymała się pod prastarym drewnianym kościołem. Haczowianie przygarnęli ją i umieścili w świątyni Maria odwdzięczyła się im w postaci szczególnej opieki nad miejscowym ludem.

Rzeżba Piety haczowskiej wiosną 1993 r. została odrestaurowana głównie przez konserwatorów Kazimierę i Kazimierza Wajdów z Haczowa. Oni tez zaprojektowali korony na głowy Matki Bożej i Pana Jezusa.

W dniu 10 czerwca 1997 roku, podczas szóstej pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II do ojczyzny odbyła się koronacja Matki Bożej Bolesnej.

29 czerwca 1997r. odbyła się w Haczowie intronizacja ukoronowanej Piety Haczowskiej. Uroczystościom przewodniczył Prymas Polski kard. Józef Glemp.

kościół

foto

Kult Matki Bożej Bolesnej ma swoje początki od XV wieku. Sanktuarium mimo iż ma niewielki zasięg terytorialny odgrywa ważną rolę w życiu religijnym regionu przemyskiego. Dwa razy do roku odbywa się w Haczowie odpust ku czci Matki Bożej.

W XX stuleciu haczowianie podjęli myśl budowy nowego murowanego kościoła. Nową świątynię usytuowano w niedużej odległości od kościoła drewnianego. Od tego czasu w starym kościele przestano odprawiać nabożeństwa. Opiekę nad cennym zabytkiem przejął wojewódzki konserwator zabytków. W 1981 roku starodawną świątynię z powrotem przejęła miejscowa parafia. Z zabytków wyposażenia kościoła najcenniejsza jest Pieta (obecnie znajduje się w nowym kościele).

Schyłek gotyku reprezentuje rzeźba stojącej na półksiężycu Matki Bożej z Dzieciątkiem. Rzeżba ta znajduje się w polu środkowym ołtarza głównego.

foto

dom ubogich
DOM UBOGICH w zespole kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP. Czas powstania: 1800-1850 r.
Organistówka
ORGANISTÓWKA w zespole kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP. Czas powstania: XIX w.

- A w bok, na wysokościach
siwe drzazgi poukładali 
Panu Bogu Haczowskiemu.
- Widzę na wysokościach, 
Barbaro przydrożna, 
siwy kościół.
- O to to! 
Jakem przydrożna, 
nie znajdziesz w nim 
gwoździa

[...]
Fragment wiersza Mirona Białoszewskiego

unesco W sierpniu 2003r. zabytkowy kościół został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Kliknij w logo UNESCO i zobacz inne skarby światowego dziedzictwa w Polsce

Więcej informacji i zdjęć można również znaleźć na stronach internetowych parafii Warto również odwiedzić stronę internetową: Szlakiem architektury drewnianej

Zdjęcia kościoła - Dominik Kaszuba,
zdjęcia piety oraz Matki Bożej z dzieciątkiem - Andrzej Józefczyk