Ustawa Rządowa z 3 Maja 1791 roku była pierwszą w nowożytnej Europie i drugą na świecie – po Stanach Zjednoczonych - konstytucją. Uchwalona przez Sejm Czteroletni miała zapewnić Polsce niezależność oraz umożliwić rozwój polityczny, społeczny i gospodarczy. Choć obowiązywała jedynie przez 14 miesięcy, była ogromnym osiągnięciem narodu polskiego.
Konstytucja 3 Maja wprowadziła w Polsce trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Stanowieniem prawa miał zajmować się dwuizbowy Sejm.
W trakcie rozbiorów obchodzenie rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja zostało zakazane przez zaborców. W II Rzeczpospolitej, w kwietniu 1919 r. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja uznano za święto narodowe odrodzonego państwa.
Podczas II wojny światowej okupanci niemieccy i sowieccy zabronili obchodzenia rocznicy uchwalenia Ustawy Rządowej z 3 Maja 1791. Pomimo tych trudności świętowano w warunkach konspiracji – często ryzykując własnym życiem. Po II wojnie światowej 3 Maja przestał być świętem narodowym, a wszelkie próby manifestacji patriotycznych w tym dniu były tłumione. W 1990 roku nowo wybrane Sejm i Senat proklamowały 3 Maja świętem państwowym.
W niedzielę, 3 maja 2026 r. w Haczowie odbyły się uroczyste obchody 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Gminny Ośrodek Kultury i Wypoczynku w Haczowie, Gminną Bibliotekę Publiczną w Haczowie oraz Drużynę Harcerską "Płomyki" działającą przy Szkole Podstawowej w Haczowie. Wydarzenie to miało podniosły, a zarazem radosny charakter, łącząc elementy patriotyczne z artystycznymi występami lokalnej społeczności. Uroczystości rozpoczęły się od przemarszu ulicami Haczowa, w którym wzięli udział mieszkańcy Gminy, DH „Płomyki”, przedstawiciele władzy samorządowej w osobach: Wójta Gminy Haczów Pana Stanisława Jakiela i Przewodniczącego Rady Gminy Haczów Pana Józefa Kołodzieja oraz Proboszcz Parafii Haczów ks. Adam Zaremba. Pochód poprowadziła grupa mażoretek „ARIA” przy dźwiękach muzyki i pieśni patriotycznych Orkiestry Dętej „Hejnał”. Kilkunastometrowa flaga Polski była dumnie niesiona przez harcerzy. Następnie przed budynkiem Dworu Haczowskiego, w którym mieści się Gminna Biblioteka Publiczna odbył się koncert pieśni patriotycznych - „Witaj majowa jutrzenko…” w wykonaniu Orkiestry Dętej „Hejnał” pod batutą kapelmistrza Szymona Kielara wraz z solistkami: Zofią Bilską, Emilią Fiejdasz oraz Kingą Kijowską. Nie zabrakło także chwili zadumy podczas czytania poezji o tematyce patriotycznej. Wiersze recytowane przez Pana Arkadiusza Wawszkowicza i Panią Dominikę Różnicką przypomniały o wartościach takich jak wolność, ojczyzna i pamięć o przeszłości. Duże zainteresowanie wzbudziły wspaniałe występy mażoretek, które dodały całemu wydarzeniu energii i barw. Ich choreografie, pełne precyzji i dynamiki, spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem widzów i nagrodzone zostały gromkimi brawami. Obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja w Haczowie były nie tylko okazją do uczczenia narodowych symboli, ale również do integracji mieszkańców i wspólnego świętowania. Wydarzenie pokazało, jak ważne jest pielęgnowanie tradycji i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.
Dziękujemy zarówno organizatorom, jak i wszystkim tym, którzy wzięli udział w tej przepięknej uroczystości.
